Conferentie Duaal Leren op 11 februari 2020: een overzicht

Op 11 februari 2020 organiseerden het Vlaams Agentschap voor Ondernemersvorming SYNTRA Vlaanderen en het Departement Onderwijs en Vorming de Conferentie Duaal Leren.

We stonden stil bij de weg die duaal leren vandaag reeds heeft afgelegd en schetsten de werven voor de toekomst. Samen met verschillende partners inspireerden we stakeholders van duaal leren met concrete en innovatieve praktijken uit Vlaanderen en het buitenland. We exploreerden hoe we duaal leren kunnen verruimen naar doelgroep en onderwijsniveau, en hoe we samenwerkingen kunnen stimuleren tussen werkplekken.

Hieronder vindt u de aftermovie, enkele sfeerbeelden, een samenvatting van de presentaties (met powerpoints) en een link naar het persbericht. 

Aftermovie

Samenvattingen en presentaties

We mochten een 300-tal deelnemers verwelkomen op de Conferentie Duaal Leren. Het publiek was zeer divers, en zo was ook het programma. In de voormiddag kwamen plenaire lezingen aan bod die duaal leren meer algemeen duidden. In de namiddag konden de deelnemers kiezen tussen 13 interactieve sessies op maat van hun voorkeur en interesse. 

Waarnemend gedelegeerd bestuurder SYNTRA Vlaanderen en Secretaris-generaal Departement Werk en Sociale Economie Dirk Vanderpoorten heette de deelnemers welkom. Vervolgens zorgde Viceminster-president bevoegd voor Onderwijs, Sport, Dierenwelzijn en Vlaamse Rand Ben Weyts voor een inleiding. Het slotwoord was aan de Voorzitter van het Vlaams Partnerschap Duaal Leren, Prof. Frank Baert. 

Lezing 1: Duaal leren vandaag: stand van zaken

Annelies Goethals (SYNTRA Vlaanderen) • Carl Lamote en Wouter Pinxten (Departement Onderwijs & Vorming)

In deze lezing wordt een stand van zaken gegeven van duaal leren, van 2016 tot op vandaag. Er werd al heel wat gerealiseerd voor duaal leren in het secundair onderwijs. Dit schooljaar startte de organieke regelgeving, na een proefproject van drie schooljaren. In de presentatie komen concrete cijfergegevens aan bod en worden de relevante decreten vermeld. Intussen lopen er ook proeftuinen voor duaal leren in het hoger en volwassenenonderwijs en zal de komende jaren de regelgeving uitgewerkt worden. In de toekomst kan de doelgroep van duaal leren nog verder uitgebreid worden.

Lezing 1

- lezing_1_stand_van_zaken.pdf
1.15 MB

Lezing 2: Shaping the relationship between vocational and academic education – socioeconomic trends and their implications for the future of apprenticeships

Prof. dr. Dieter Euler (Universiteit St. Gallen, Zwitserland)

Wereldwijd is er de laatste vijf decennia een voortschrijdende trend naar academisering geweest. Deze trend beïnvloedt het evenwicht tussen twee belangrijke sectoren in het onderwijs, namelijk Vocational Education and Training (VET) en het hoger onderwijs. De traditionele scheiding tussen academische opleidingen en VET vervaagt. Enerzijds stemmen sommige universiteiten en hogescholen hun opleidingen meer af op de arbeidsmarkt door werkplekleren te integreren. Anderzijds zijn er zogenaamde flagship VET, waarbij de lerende bewust kiest voor een kwalitatieve VET-opleiding in plaats van studies in het hoger onderwijs. Door dergelijke VET-opleidingen verbetert de reputatie van VET, en worden VET en het hoger onderwijs sterker met elkaar verbonden. Dit wordt gezien als een positieve evolutie, maar er zijn toch enkele aandachtspunten. Zo moeten meer kwetsbare studenten mee aan boord gehouden worden, en moet voldoende, doch niet alleen, rekening gehouden worden met de invloed van digitalisering. Duaal leren biedt mogelijkheden om dergelijke drempels te overbruggen. Maar om duaal leren op de kaart te zetten, volstaat het niet om de reputatie ervan te verbeteren: Vlaanderen heeft vooral nood aan kwalitatieve duale programma’s. 

Lezing 2

- lezing_2_shaping_the_relationship_.pdf
1.21 MB

Lezing 3: Werkplekken delen: buitenlandse en Vlaamse voorbeelden met hun voor- en nadelen

Ditte Kimps (SYNTRA Vlaanderen)

Meestal worden lerenden in een duaal traject opgeleid in één onderneming. Maar de verantwoordelijkheden daarvan kunnen ook gedeeld worden onder verschillende ondernemingen door rotatie, samenwerking of externe steun. Daardoor kunnen de risico’s, tijdsbesteding en werklast voor leerondernemingen worden verminderd. Rotatie van lerenden kan tevens een antwoord bieden op specifieke noden van (bv. kleine of gespecialiseerde) ondernemingen. In het buitenland en in Vlaanderen vinden we verschillende voorbeelden van de organisatie van ‘roterende werkplekken’. We geven de belangrijkste lessen mee, staan stil bij de mogelijke valkuilen én de potentiële voordelen van roterende werkplekken voor lerenden én ondernemingen. 

Lezing 3

- lezing_3_werkplekken_delen.pdf
0.23 MB

Sessie 1.1 EVALUATIEONDERZOEK DECREET TOT REGELING VAN BEPAALDE ASPECTEN VAN ALTERNERENDE OPLEIDINGEN: EERSTE RESULTATEN

Sofie Cabus en Monica Wouters (HIVA)

Tijdens het schooljaar 2019-2020 evalueren de onderzoekers van KU Leuven HIVA het decreet tot regeling van bepaalde aspecten van alternerende opleidingen (‘decreet OAO’). In deze sessie worden enkele resultaten van deze evaluatie besproken. In het bijzonder worden de eerste resultaten van de vragenlijsten toegelicht, uitgezet onder ondernemingen die deelnemen aan alternerend leren. De resultaten worden ook gekaderd in de Nederlandstalige en Engelstalige literatuur over alternerend leren.

Sessie 1.1

- sessie_1.1_decreet_oao.pdf
1.29 MB

Sessie 1.2 DUAAL LEREN IN HET SECUNDAIR ONDERWIJS: ROTATIE TUSSEN WERKPLEKKEN IN DE PRAKTIJK – 2 SUCCESVERHALEN: PLASTICS@TIELT & KOGEKA GEEL

Els Dekleermaeker (Plastiq) • Peter Croux (Sint Jozef Geel)

In deze sessie kwamen twee cases aan bod.

CASE 1: Zeven bedrijven slaan succesvol de handen in elkaar om het duoleren te implementeren! Hoe kan een (kleine) kmo instappen in een duaal traject op tso-niveau? Het is een hele uitdaging, maar voor een uitdaging deinst men niet terug in Tielt. Kom meer te weten over het duoleren in Tielt.

CASE 2: Bij de secundaire school KOGEKA in Geel laten ze de leerlingen in de opleiding Elektromechanische Technieken en Elektrotechnicus roteren. Waarom en hoe ze dat aanpakken, wat de voor- en nadelen zijn voor leerlingen, leerkrachten en werkgevers wordt toegelicht in deze sessie. 

Sessie 1.2

- sessie_1.2_kogeka.pdf
0.91 MB

Sessie 1.3 DUAAL LEREN IN HET SECUNDAIR ONDERWIJS: WAT WERKT? - 2 SUCCESVERHALEN UIT ONDERWIJS & SECTOR: DE WIJNPERS (Provinciaal Onderwijs) & HORECA FORMA

Bart Van den Bosch en Kris Wouters (De Wijnpers) • Lore Tack en Caroline Hoydonckx (Horeca Forma)

In deze sessie kwamen twee cases aan bod.

CASE 1: DE WIJNPERS, Provinciaal Onderwijs

Sinds 2016 stapte De Wijnpers in Leuven al mee in het avontuur van duaal leren met de opleiding Tuinaanlegger/Groenbeheerder Duaal. In het huidige schooljaar bieden ze samen met 32 ondernemers aan 32 leerlingen een duale leerweg, en dat in de opleidingen Groendecoratie Duaal, Plant en Milieu Duaal, Dier en Milieu Duaal, Groenbeheer en –aanleg Duaal en Tuinaanlegger/Groenbeheerder Duaal. In het schooljaar 2020-2021 wordt (onder voorbehoud van goedkeuring VR) uitgebreid in het studiegebied land- en tuinbouw met de duale opleidingen Florist en Mecanicien: tuin-, prak- en bosmachines. Verder bereiden we ons ook voor op de uitrol van duaal leren in de afdeling Koeling en warmte met Sanitaire en Verwarmingsinstallaties Duaal, Technicus Installatietechnieken Duaal en Technicus Hernieuwbare Energie Duaal. 

De Wijnpers bespreekt het doorlopen proces en deelt de uitdagingen en succesfactoren die daarbij ondervonden werden.

CASE 2: HORECA FORMA

Een kwaliteitsvolle leerwerkplek is cruciaal om succes te oogsten. Een goede afstemming tussen de kenmerken van de leerling, de leerwerkplek, de mentor en de school is essentieel. Samenwerking en communicatie staan centraal in het opleiden van jongeren. Daarom vormt de leermeesteropleiding, waarmee al meer dan 1000 horecawerknemers en –werkgevers werden opgeleid, hierin een onmisbare schakel. Welke rol Horeca Forma in dit kwaliteitsverhaal speelt, wordt in deze infosessie toegelicht.

Sessie 1.3 - case 1

- sessie_1.3_de_wijnpers.pdf
1.27 MB

Sessie 1.3 - case 2

- sessie_1.3_horeca_forma_.pdf
1.39 MB

Sessie 1.4 WERKGEVERS BETREKKEN IN OPLEIDINGEN VIA HYBRIDE LEERVORMEN: GELEERDE LESSEN UIT SKILLS NAVIGATOR

Ben Vandaele, Eddy Van de Walle en Maaike Merens (Onderwijscentrum Gent)

Als partner binnen het project Skills Navigator zetten we vanuit Onderwijscentrum Gent in op het creëren van sterke samenwerkingen tussen onderwijs- en arbeidsmarktactoren. Onze ervaringen delen we op basis van 12 good practices die ondergebracht worden in 3 grote clusters: gedeeld leiderschap, zetten van realistische verwachtingen en de durf om te experimenteren. De aanpak vertrekt vanuit een hands-on mentaliteit.  

Sessie 1.4

- sessie_1.4_skilss_navigator.pdf
0.76 MB

Sessie 1.5 DUAAL LEREN IN GROOTSTEDEN: GELEERDE LESSEN UIT EEN TRANSNATIONAAL ESF-PROJECT

Karlien Winnelinckx (SYNTRA Vlaanderen) • Ward Nouwen (Universiteit Antwerpen, CeMIS)

Doorheen het transnationaal project “Duaal leren als hefboom voor jeugdwerkgelegenheid in grootsteden’, ging SYNTRA Vlaanderen, samen met partners UAntwerpen en JES vzw op zoek naar de kansen en uitdagingen voor de uitrol van duaal leren in grootstedelijke contexten. Hiervoor wordt het oor te luisteren gelegd bij de stakeholders, buitenlandse projectpartners én de leerlingen zelf. We presenteren onze bevindingen en aanbevelingen.

Sessie 1.5

- sessie_1.5_duaal_leren_in_grootsteden.pdf
1.22 MB

Sessie 1.6 DUAL COLLABORATIVE TRAINING, A MODEL THAT INVOLVES 2 OR SEVERAL COMPANIES TO INCREASE QUALITY AND BENEFITS OF VET (Project COTRAIN)

Isabelle Michel (Centre d’Education Populaire André Genot - CEPAG)

In het project COTRAIN volgen lerenden les aan een Waalse of Italiaanse opleidingsverstrekker en doen ze aan werkplekleren in twee tot vier ondernemingen. De ondernemingen zijn van verschillende groottes, maar ze zijn wat activiteiten betreft complementair aan elkaar. Tijdens de workshop worden verschillende modellen van rotatie getoond (bv. AB, ABA, ABC) met elk een interessante aanpak voor de volgorde en duur van rotatie. Zo is het model ABA een mogelijke oplossing voor ondernemingen met een rekruteringsmotief. Het aanleren van diverse soft skills komt als duidelijk voordeel voor lerenden naar voor in dit project, terwijl innovatie aangehaald wordt voor ondernemingen. Verder biedt het project geleerde lessen aan over het waarom en de hoe van rotatie via een guide.

Sessie 1.6

- sessie_1.6_cotrain.pdf
0.47 MB

Sessie 1.7 WERKPLEKLEREN, OOK VOOR (JONG)VOLWASSENEN EEN IDEALE BEROEPSKWALIFICERENDE LEERROUTE (SYNTRUM)

Richard Welten (Syntra Limburg)

De Syntra bieden al enkele jaren trajecten aan voor (jong)volwassenen waarbij meer dan 50% van de beroepscompetenties op een werkplek worden aangeleerd. Een afgestudeerde cursist blijkt in een krappe arbeidsmarkt het spreekwoordelijk “schaap met de vijf poten” te zijn: gekwalificeerde ondernemende beroepsbeoefenaars mét ervaring op de arbeidsmarkt. Tijdens deze workshop delen we de successen, aandachtspunten en feedback vanuit het bedrijfsleven.

Sessie 1.7

- sessie_1.7_syntrum_.pdf
1.72 MB

Sessie 2.1 EVALUATIEONDERZOEK PROEFTUINEN DUAAL LEREN “SCHOOLBANK OP DE WERKPLEK”: HET LEERPOTENTIEEL VAN WERKPLEKLEREN

Ward Nouwen (Universiteit Antwerpen, CeMIS)

Vanaf het schooljaar 2016-2017 vonden er tijdens drie opeenvolgende schooljaren proeftuinen plaats waarin men het volledige concept duaal leren heeft toegepast in een selectie van aanbieders. Het evaluatieonderzoek moest op basis van de proeftuinen wetenschappelijk gefundeerde besluiten trekken met het oog op de verdere implementatie van duaal leren in het Vlaamse onderwijs. Tijdens deze sessie gaat de onderzoeker in op het leerpotentieel van duale leerwegen met daarin een specifieke aandacht voor randvoorwaarden in het versterken van de leermotivatie en betrokkenheid van duale leerlingen.

Sessie 2.1

- sessie_2.1_proeftuinen.pdf
1.05 MB

Sessie 2.2 PROFESSIONALISERING VAN TRAJECTBEGELEIDERS

Simon Broek (Ockham IPS) • Adelheid Van Hauwermeiren (Provinciaal Onderwijs Vlaanderen)

In deze sessie geeft Simon Broek een toelichting over het project ‘Wat hebben leerkrachten nodig om duaal leren vorm te geven?’. Het project, gefinancierd door Europa, bestaat erin om van andere landen te leren om professionalisering van trajectbegeleiders vorm te geven. Het departement Onderwijs en Vorming en de pedagogische begeleidingsdiensten hebben dit project samen uitgevoerd. Aan Simon Broek werd gevraagd om het te begeleiden. De focus ligt op ervaringsuitwisseling. Het doel is om een professionaliseringsaanbod vorm te geven en een antwoord te bieden op de vraag: wat hebben leerkrachten nodig om op een goede wijze duaal leren vorm te geven? Er werden studiebezoeken gebracht aan Nederland en Denemarken.

Adelheid Van Hauwermeiren geeft inzicht in hoe de professionalisering van trajectbegeleiders bij het POV er concreet uitziet.

Sessie 2.2

- sessie_2.2_professionalisering.pdf
0.67 MB

Sessie 2.3 TACKLING THE SKILL GAP BY WORKING ON THE RECOGNITION GAP

Bert Jehoul (Open Knowledge Belgium en BOSA) • Dries Vanacker (Arteveldehogeschool en Open Knowledge Belgium)

Bert Jehoul en Dries Vanacker verfrissen de geesten in de late namiddag met een inspirerende sessie over een nieuwe manier van het erkennen van informeel leren binnen de filosofie van Open Recognition. Leren doe je niet alleen op de schoolbanken, maar ook op het werk of in je vrijetijd. En als leren overal kan, dan moet de erkenning van leren ook overal kunnen. Arteveldehogeschool implementeerde de filosofie van Open Recognition in zowel het formeel traject als in het informeel aanbod aan studenten via Open Badges. In het formele luik van de opleiding worden badges ingezet om het leerproces te visualiseren. Studenten hebben zo meer inzicht in hun eigen leertraject en ontwikkelde competenties. Het informele luik werd vormgegeven in Gentlestudent. Hierbij wilt men hun studenten leerkansen aanbieden door zich actief in te zetten als student, en als burger in de stad Gent. Organisaties posten hun leernoden op het platform en dit worden de leerkansen voor studenten. Na afwerking van het project kent de organisatie de badge toe, waartoe studenten ook toegang hebben na hun studies

Sessie 2.4 AANLOOPFASE IN WEST-VLAANDEREN: MISSIE, MOGELIJKHEDEN, UITDAGINGEN & MISMATCHEN

Nick Vanwalleghem (POM Streekwerking Midden-West-Vlaanderen) • Ronny Declercq (VZW Jongerenatelier)

Een vrij groot aantal jongeren doet het prima in de aanloopfase en zet de juiste stappen richting duaal leren. Een even groot aantal jongeren is arbeidsbereid, maar nog niet arbeidsrijp. Daardoor voldoen die jongeren aan de voorwaarden tot deelname aan de aanloopfase, maar lijken ze niet te passen binnen de contouren van dit project. Wat moet er verder gebeuren met die groep? We bespreken geleerde lessen bij de organisatie van de aanloopfase in de Provincie West-Vlaanderen.

Sessie 2.4

- sessie_2.4_aanloopfase.pdf
0.62 MB

Sessie 2.5 APPRENTICESHIPS IN HIGHER EDUCATION: EUROPEAN PERSPECTIVE

Dovilé Sandaraité (European Association of Institutions in Higher Education - EURASHE)

Dankzij werkplekleren kunnen lerenden kennismaken met de praktijk en het werkveld. In Europa zijn het vooral grotere ondernemingen die werkplekleren op het niveau van beroepsgericht hoger onderwijs aanbieden, waardoor ze intussen dit domein zijn gaan domineren. In deze workshop worden projecten besproken van EURASHE, zoals SAPS, ApprenticeshipQ, Apprenticetrack, Sprint en WEXHE, die alle praktijken op het vlak van werkplekleren samenbrengen. Een interessant, nieuw project is MentorTrain. Dat project heeft tot doel om mentoren in KMO’s te trainen om kwalitatieve leerwerkplekken aan te bieden. Door de competenties van mentoren te verbeteren, beoogt dit project een groter aanbod aan leerwerkplekken binnen KMO’s, een betere kwaliteit van leerwerkplekken en betere leeruitkomsten bij lerenden.

Sessie 2.5

- sessie_2.5_eurashe.pdf
2.16 MB

Sessie 2.6 ‘DE DUALE ONDERNEMER’: ONDERNEMERS LEREN VAN ONDERNEMERS, Case VR

Lieselotte Verplancke en Benedikte Tryhou (Groep Syntra West)

 SBM, onderdeel van de Syntra West Groep, pakt uit met een gloednieuw duaal concept. Specifiek binnen de wereld van 3D en Virtual Reality biedt de opleidingsverstrekker een intensief traject aan voor interieurarchitecten, CAD-tekenaars, meubelbouwers, eventmanagers etc. 

Gedurende het 40u durende traject leren ondernemers van ondernemers. Gewapend met een korte technische vooropleiding zetten de deelnemers hun traject voort binnen de bedrijfsmuren van interieurvormgever Clement Pharma. Hoe dat in zijn werk gaat, en aan welke succescriteria dit mooie traject is onderworpen, komt u te weten tijdens de sessie Virtual Architecture, ondernemers leren van ondernemers.

Sessie 2.6

- sessie_2.6_duale_ondernemer.pdf
1.06 MB

Persbericht

Blijf op de hoogte!

Binnenkort verschijnen uitgebreide verslagen van de dag. Via onze nieuwsbrief blijft u op de hoogte.

Was deze informatie nuttig?

Bedankt voor uw feedback!