Interview met Koen Van Roey (Stad Antwerpen): "Duaal leren, da’s teamwork"

Koen Van Roey werkt sinds januari 2019 bij de stad Antwerpen als ‘expert duaal leren’. Gedurende een tijdelijk project onderzocht hij op welke manieren een lokale overheid, en dan specifiek Stad Antwerpen, duaal leren concreet kan ondersteunen. Gebaseerd op een uitgebreide stakeholdersbevraging van Antwerpse centra voor leren en werken, voltijdse scholen, ondersteunende organisaties en werkgevers deelt hij in een openhartig gesprek een aantal bevindingen en bekommernissen.

De vraag ‘welke rol de stad kan opnemen in duaal leren’ raakt vele domeinen. Het gaat dan om de stad als werkgever, als ondersteuner van Antwerpse scholen, onder meer via voorzitterschap van een regionaal overlegforum duaal leren, en als schakel tussen werkgevers en sectoren, onder andere via de Antwerpse talentenhuizen. De bevraging resulteerde in een aantal stadsbrede aanbevelingen. Koen Van Roey vertelt.

Wat kan de stad dan betekenen?

VAN ROEY: “In de gesprekken met scholen kwam als allereerste nood naar boven dat de stad een belangrijke aanbieder van potentiële werkplekken kan zijn voor duale opleidingen. De stad heeft vandaag al heel wat leerwerkplekken voor jongeren. Maar in functie van de duale opleidingen is het belangrijk om te onderzoeken waar we nieuwe kansen kunnen creëren en hoe we een hoge kwaliteit aan begeleiding blijven garanderen.

Koen Van Roey

Voltijdse scholen die met een duale studierichting van start zijn gegaan, zoeken advies over de organisatie ervan. Bovendien denken ze na over de positie van duaal leren binnen hun opleidingsaanbod. Het opstarten van een duale opleiding heeft een grote impact op een school, inhoudelijk én organisatorisch. Onderwijsnetwerk Antwerpen (flankerend onderwijsbeleid van de stad Antwerpen) heeft ruime ervaring in het ondersteunen en begeleiden van schoolteams. Het gaat dan vooral om coaching en het verbinden van scholen die reeds ervaring hebben met duale opleidingen. Ook werkgevers geven aan dat de stad een verbindende rol kan spelen opdat onderwijs nog beter zou worden afgestemd op de lokale arbeidsmarkt.”

Hoe ziet die verbindende rol er dan concreet uit?

VAN ROEY: “Scholen vertelden me dat ze bezorgd zijn over de didactische en pedagogische vaardigheden van mentoren op de werkplek. Werkgevers van hun kant geven aan dat onderwijs nog te ver afstaat van de werkvloer. Uiteraard voorzien de verschillende sectoren mentoropleidingen op dit moment, maar scholen geven aan dat dit onvoldoende lijkt. De stad kan hierin een verbindende rol opnemen door mentoren en trajectbegeleiders samen te brengen. Zo kunnen ze expertise uitwisselen, cases bespreken via intervisie en indien nodig een opleiding op maat zoeken.

De stad kan vanuit een neutrale rol verbinden, door ontmoeting te faciliteren en ruimte te maken voor dialoog. Om duaal leren waar te maken, zijn wederzijds vertrouwen en samenwerking cruciaal. Tijdens de interviews kwam dit ook sterk naar voor. Leerling, trajectbegeleider en mentor in een Antwerpse fitnesszaak waren het erover eens: ‘Duaal leren is teamwork’”.

Wanneer kiezen voor duaal leren?

VAN ROEY: “Duaal heeft alles in huis om een krachtige leerweg te zijn. Er is ook geen onderscheid meer in het diploma dat jongeren behalen bij een voltijdse secundaire opleiding of een duale opleiding. Momenteel is er een positieve flow op gang gekomen en groeit de bekendheid van deze leermethode bij ouders en jongeren. Hierbij is het cruciaal om de match tussen het traject en de leerling niet uit het oog te verliezen. Duaal is immers geen piste voor iedereen. Laat het vooral een positieve keuze zijn van jongeren en hun ouders, en niet het laatste redmiddel of de poel onderaan de waterval. De stad kan deze positieve flow mee versterken en hier een belangrijke faciliterende rol in opnemen door het organiseren van netwerkevenementen, informatiesessies en een campagne op maat van duaal leren in de stad. 

Is duaal leren dan nog toegankelijk voor de meest kwetsbare jongeren in het onderwijs?

VAN ROEY: “Belangrijk blijft dat een duaal traject altijd maatwerk is voor elke leerling en elke werkplek. Een groot deel van de jongeren zal daarbij weinig tot geen ondersteuning nodig hebben, maar toch is het als begeleider en mentor belangrijk te weten welke hulplijnen ingeroepen kunnen worden om de jongere en het leertraject te versterken. Daarbij zijn aanlooptrajecten en IBAL (intensieve begeleiding alternerend leren) van enorm groot belang om moeilijkere trajecten succesvol af te ronden. Duaal leren biedt de mogelijkheid aan ondernemingen om in contact te komen met leerlingen die op het eerste zicht misschien niet overeenkomen met de witte raaf uit hun vacature, maar door leerkansen te bieden is duurzame samenwerking zeker niet uitgesloten.

Het is vanzelfsprekend dat de stad aandacht blijft hebben voor een belangrijke kwetsbare groep jongeren in Antwerpen en de strijd verder aangaat met de hoge ongekwalificeerde uitstroom uit het onderwijs. Het werk is lang niet af, maar duaal leren is alvast één van de uitgewerkte instrumenten die daarin een verschil kan maken”.

Enkele aanbevelingen voor het lokaal beleid inzake duaal leren

  • Inzetten op een stadsbreed overleg tussen de verschillende stedelijke diensten.
  • Uitbouwen van een stevig netwerk met partners voor duaal leren in de stad.
  • Inzetten op coachen en ondersteunen van scholen én ondernemers.
  • Aandacht voor sensibilisering van ondernemers en jongeren in functie van specifieke opleidingen, aangeboden in de eigen regio.

Blijft u graag op de hoogte van onze nieuwste bijdrages? Schrijf u dan in op onze maandelijkse nieuwsbrief! 

Was deze informatie nuttig?

Bedankt voor uw feedback!

Auteurs

SYNTRA Vlaanderen