Interview met Marianne Thyssen (Eurocommissaris): Duaal leren en de Europese Unie

Op 1 november 2014 werd Marianne Thyssen benoemd tot Eurocommissaris van Werkgelegenheid, Sociale zaken, Vaardigheden en Arbeidsmobiliteit. In die hoedanigheid heeft commissaris Thyssen de laatste 5 jaar meegewerkt aan een aantal initiatieven die duaal leren een boost hebben gegeven in Europa. Met dit interview blikken we terug op een aantal van haar verwezenlijkingen en kijken we vooruit naar de mogelijke volgende stappen van duaal leren in Europa.

EU-initiatieven voor duaal leren

Van welke EU-initiatieven omtrent duaal leren bent u het meest tevreden, en waarom?

Eurocommissaris Marianne Thyssen

THYSSEN: “Het European framework for quality and effective apprenticeships is een grote stap voorwaarts. Dit initiatief helpt onze landen en regio’s om het volle potentieel uit werkplekken te halen. Want werkplekken van goede kwaliteit helpen jongeren om een eerste baan te vinden en hun carrière op de rails te zetten. Het kader bevat 14 criteria die zowel focussen op werkgerelateerde vaardigheden als op persoonlijke ontwikkeling. Het legt bijvoorbeeld vast dat werkplekken op een schriftelijke overeenkomst gebaseerd moeten zijn en dat pedagogische ondersteuning moet worden geboden. Ook beveelt het een partnerschapsgerichte aanpak aan, waarbij werkgevers, vakbonden en andere belangrijke belanghebbenden bij het stelsel worden betrokken. Om lidstaten te helpen bij het uitbouwen van hun leerstelsel, hebben we ook ondersteunende diensten voor werkplekken gelanceerd.

Bij duaal leren is een partnerschapsgerichte aanpak cruciaal. Daarom heeft de Europese Commissie nauw samengewerkt met belanghebbenden voor haar initiatieven.  Een goed voorbeeld is de European Alliance for Apprenticeships (EAfA). Sinds de lancering van de alliantie in 2013 hebben bijna 300 bedrijven zich aangesloten. Samen hebben ze bijna 1 miljoen werkplekken toegezegd.

Tot slot wil ik zeker nog de Europese Week van Beroepsvaardigheden vermelden die we in 2016 in het leven hebben geroepen en sindsdien elk jaar organiseren. Ook dit jaar, in 2019, zijn er talloze events over heel Europa en wordt de Europese Week van Beroepsvaardigheden in Finland gehouden in oktober. Ze helpt miljoenen jongeren en volwassenen ontdekken dat technisch en beroepsonderwijs en –opleiding, waaronder duaal leren, een volwaardige keuze kan zijn en niet alleen goed is als een plan “B”.”

Duaal leren als hefboom tegen jeugdwerkloosheid

Hoe kan duaal leren een hefboom worden in het terugdringen van de jeugdwerkloosheid? En van welke Europese landen zou Vlaanderen op dat vlak nog iets kunnen leren?

THYSSEN: “Toen ik in 2014 in functie trad, had de jeugdwerkloosheid in Europa een onaanvaardbaar hoog niveau bereikt. Vanaf de eerste dag hebben we een breed pakket aan Europese maatregelen gelanceerd dat miljoenen jongeren een springplank naar werk gaf. Duaal leren heeft al bewezen een succesvol model te zijn bij de terugdringing van de jeugdwerkloosheid. Om daarin nog doeltreffender te worden, zou Vlaanderen kunnen leren van landen met reeds lang bestaande duale systemen zoals Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland. Het kan ook nuttig zijn om over het muurtje te kijken naar landen die op dit moment hun systemen aan het hervormen zijn, zoals Finland en Frankrijk. Interessant in Frankrijk is het model op maat van de regio, via regionale pacten voor investering in vaardigheden.”

Levenslang leren

Hoe kan levenslang leren gestimuleerd worden? Ziet u daarin een specifieke rol voor duaal leren? En ook hier stelt zich de vraag: van welke Europese landen zou Vlaanderen op dat vlak nog iets kunnen leren?

THYSSEN: “Zowel het systeem van duaal leren als het Erasmus+-programma spelen een belangrijke rol om levenslang leren te promoten en te stimuleren. Een Europees land waarvan we kunnen leren, is Finland. Veel mensen nemen er deel aan volwassenenonderwijs, en het Finse beleid helpt om vraag en aanbod inzake vaardigheden op de arbeidsmarkt beter op elkaar af te stemmen. Finnen volgen ook veel vaker werkgerelateerde opleidingen nadat ze hun schoolloopbaan afgerond hebben. 

Om de uitwisseling tussen de verschillende Europese landen te bevorderen, is de Commissie begonnen met een benchlearningproces. Hierbij wordt benchmarking gecombineerd met peer learning. Alle lidstaten die willen, krijgen steun bij hun hervormingen, en kunnen tegelijk ook hun eigen kennis en beste praktijken delen met andere landen. Het is dus een proces dat in twee richtingen werkt.”

Eurostat

Welke rol kan Eurostat spelen in het verhaal van duaal leren, specifiek om mensen te laten zien dat duaal leren en beroepsgericht onderwijs de loopbaan van mensen op een positieve manier veranderen?

THYSSEN: “Nauwkeurige en betrouwbare gegevens zijn cruciaal om de impact van duaal leren te begrijpen en uit te leggen. Daarom is de rol van Eurostat zo belangrijk. Eurostat zorgt ervoor dat de statistieken die door de verschillende Europese landen verstrekt worden, op een betrouwbare manier met elkaar kunnen worden vergeleken. De statistieken van Eurostat tonen aan dat duaal leren heel wat voordelen heeft: wie koos voor duaal leren vindt gemakkelijker een job, mag een aantrekkelijk salaris verwachten en kan op beide oren slapen dat zijn job past bij zijn verworven vaardigheden. Vanaf 2022 zal Eurostat elk jaar gegevens publiceren over hoeveel jongeren voor duaal leren kiezen, zodat we het duale verhaal nog beter kunnen illustreren.”

De toekomst van duaal leren

Op welke manier moeten we verder om ook in de toekomst van duaal leren een succes te maken in Vlaanderen (en Europa)? Welke aspecten moeten zeker aangepakt worden in de komende 5 jaar?

THYSSEN: “Persoonlijk denk ik dat we ons nog meer moeten inspannen om de leer- en werkomstandigheden uit het Europees kader voor hoogwaardige en doeltreffende werkplekken volledig te realiseren. In de voorbije jaren hebben we alvast een stevige basis gelegd om verder op te bouwen. Het recht op onderwijs, vaardigheden en levenslang leren werd stevig verankerd in de Europese Pijler van Sociale Rechten, ons kompas voor de toekomst. Onlangs heeft ook de Europese Raad, in haar strategische agenda voor de komende vijf jaar, benadrukt dat we meer moeten investeren in vaardigheden en onderwijs en dat we ondernemerschap moeten stimuleren.”

Was deze informatie nuttig?

Bedankt voor uw feedback!

Auteurs

SYNTRA Vlaanderen