Project GROOT: duaal leren in Vlaanderen voor Brusselse jongeren

Met GROOT willen JES Brussel en SYNTRA Brussel duale opleidingen opzetten voor Brusselse jongeren bij werkplekken in Vlaanderen (voornamelijk de Rand rond Brussel). Tijdens een openhartig gesprek vertellen Kim Dubois, vormingswerker en trajectbegeleider bij JES, en Nicolas Blancquaert, verantwoordelijke voor het opleidingsaanbod bij SYNTRA Brussel, ons hier meer over. “Ze moeten gewoon een kans krijgen!”

GROOT: versterking van duale leerlingen in Brussel, gericht op werkplekleren in de Vlaamse Rand

‘GROOT’ staat voor GRensOverschrijdend Opleiden en Tewerkstellen, net wat men met dit project wil realiseren. SYNTRA Brussel startte dit project vanuit de vaststelling dat bedrijven in de Rand, op zoek naar werkkrachten, niet altijd kijken naar het nog onontgonnen talent in de eigen hoofdstad. Brussel telt nochtans heel wat jongeren die uitkijken naar opleiding en een eerste werkervaring. Voor deze jongeren biedt de Rand een breed en divers palet aan mogelijke werkplekken. Maar ze vinden elkaar niet makkelijk. Al dan niet fysieke obstakels, zoals mobiliteit, belemmeren het contact.

Brusselse jongeren die zich inschrijven in een duale opleiding bij SYNTRA Brussel, worden versterkt in hun zelfkennis, sociale vaardigheden en arbeidscompetenties. Daarnaast worden ze ondersteund en begeleid in het vinden van een geschikte werkplek in de Vlaamse Rand. JES vzw zet hiervoor groepsmodules op die aanvullend werken op de individuele begeleiding voor en tijdens het werkplekgebeuren. “Met dit project verlaat SYNTRA Brussel haar comfortzone”, geeft Nicolas aan. “Leerlingen binnen de trajecten Leertijd en Duale opleidingen bij SYNTRA Brussel gaan bij ons in principe zelf op zoek naar een werkplek”. Bij het project GROOT ligt dat iets moeilijker: de werkplek ligt buiten de eigen regio en dus ook vaak buiten het eigen netwerk . Ondersteuning is dus nodig, zowel individueel als in groep, en daarvoor zijn we een stevig samenwerkingsverband aangegaan met JES vzw.”

Voor deze pilootfase, het schooljaar 2019-‘20, rekenden de projectpartners op een 12-tal jongeren, voornamelijk uit de Brusselse kanaalzone. Van bij de toeleidingen, in juni, werden jongeren op dit project gewezen, maar een aantal koos, om uiteenlopende redenen, om alsnog te starten in het voltijds onderwijs. Na een screeningsmoment begin september, startte het traject met 9 jongeren, allen ingeschreven in diverse duale opleidingen. De screening gebeurde aan de hand van de SIM-ME-methodiek op basis waarvan, samen met de jongeren, aandachtspunten worden geïdentificeerd, die mee vorm en inhoud geven aan de verdere opleiding en begeleiding. Eén dag per week volgen de leerlingen opleiding bij SYNTRA Brussel, met een focus op algemene en beroepsgerichte vorming. De overige weekdagen worden voorzien voor werkplekleren, of in eerste instantie, de zoektocht naar een geschikte werkplek.

Extra begeleiding en collectieve activiteiten als motor

De expertise van JES vzw ligt o.a. bij de sterke begeleidingsmethoden: de rol van de trajectbegeleider en vormingswerker als vertrouwenspersoon is cruciaal in het duale traject. Jongeren worden door deze vertrouwenspersoon individueel begeleid en kunnen bij hem of haar met al hun vragen terecht. Er zijn ook groepsmodules om de groepsbinding te bevorderen, om de 6 weken. Tijdens deze groepsmodules is er aandacht voor groepsdynamica, training van de arbeidscompetenties, teambuilding en een aspect dat doorheen dit hele project cruciaal bleek: mobiliteit.

De kracht van deze groepsmodules ligt niet enkel in haar educatieve waarde, maar zorgt er ook voor dat jongeren het project niet laten vallen, ondanks opgelopen teleurstelling bij het zoeken naar een werkplek. “Groepsbinding is een echte motor voor de jongeren”, zo stelt Kim.

Mobiliteit als cruciale drempel bij jongeren

Hoewel de jongeren als arbeidsbereid werden gescreend, werkt een aantal factoren het project wat tegen. Slecht 2 van de 9 jongeren zijn er eind november in geslaagd om een overeenkomst af te sluiten met een Vlaamse werkgever. “Mobiliteit heeft een negatievere impact dan initieel ingeschat”, geeft Nicolas aan. Jongeren uit grootstedelijke omgeving voelen zich thuis in de eigen buurt. Vlaanderen lijkt vaak vreemd en te ver weg. Brusselse jongeren hebben vaak wel een abonnement voor de Brusselse openbaarvervoersmaatschappij, maar een werkplek zoeken en vinden in de Rand vraagt om een aanvullend vervoerkost, via De Lijn of met de trein.”

Onbekend maakt onbemind, ook bij werkgevers

Hoewel er veel vacatures open staan, ervaren sommige werkgevers barrières om te werken met een overeenkomst alternerende opleiding, zoals administratieve moeilijkheden of de kosten die eraan verbonden zijn, of kennen ze duaal leren niet. “Verder geldt ook voor deze partners: ‘onbekend maakt onbemind’, wanneer het gaat om Brusselse jongeren. Tijdens GROOT worden jongeren extra versterkt om werkgevers te overtuigen om hen een kans te geven. We plannen om een vormingsmoment uit te bouwen voor werkgevers, om hen sterker te maken in de rol van mentor. Uiteindelijk is het de bedoeling dat zowel de werkgevers als de jongeren, en hun wederzijdse verwachtingen in dit project worden versterkt.”

Acties naar werkgevers

SYNTRA Brussel omkadert het project met een focusgroep.1 Volgend jaar willen SYNTRA Brussel en JES vzw graag ook acties opzetten naar werkgevers, om de kloof met de Brusselse jongeren wat verder te dichten. De matching loopt immers nog te moeilijk: zo worden werkplekken immers niet lang ‘warm’ gehouden voor mogelijke kandidaat-leerlingen die nog niet gekend zijn.

  • 1. De focusgroep is samengesteld uit vertegenwoordigers van SYNTRA Brussel, JES Brussel, SYNTRA Vlaanderen, Voka, UNIZO, Actiris, VDAB, Huis van het Nederlands, vzw Tracé Brussel en KTA Zavelenberg.

Toekomstbeeld en geleerde lessen

JES vzw en SYNTRA Brussel blijven enthousiast geloven in de meerwaarde en willen doorgaan met het pilootproject: “Wij botsen op de drempels die de jongeren ook zelf ervaren en dat maakt het allemaal een stuk concreter. We willen er mee voor zorgen dat Brusselse jongeren kansen krijgen, en grijpen”. Voor beide organisaties moet het mogelijk zijn om het project straks ook uit te breiden naar andere opleidings- of onderwijspartners, want het vraagt om meer dan alleen duaal opleiden. Zo klinkt de vraag naar een meer gebruiksvriendelijke samenwerking en interactie tussen de verschillende netwerken van openbaar vervoer in en rond het Brussels gewest. Of wordt ook gewezen naar de ouders, die soms toch ook een aantal vooroordelen hebben, en warm gemaakt moeten worden voor een werkplek buiten de stad. Tot slot wordt ook de sensibilisering en mobilisatie van potentiële werkgevers in de rand aangehaald. Bij SYNTRA en JES vzw klinkt het eenstemmig: “Geef deze jongeren een kans, wij staan alleszins klaar om werkgevers en jongeren mee te begeleiden!”

Met de steun van de Vlaamse Minister voor Brusselse aangelegenheden.

Was deze informatie nuttig?

Bedankt voor uw feedback!

Auteurs

SYNTRA Vlaanderen