Actieplan tenderbeleid regie ondernemersvorming

Overeenkomstig het oprichtingsdecreet van SYNTRA Vlaanderen (2004) en het Besluit Van de Vlaamse Regering op Toegewezen Trajecten (2012) heeft het tenderbeleid van de regie ondernemersvorming als doel: “deelnemers sterker in te bedden binnen het ondernemerschap door hen opleidingen aan te bieden of technieken aan te leren om hun ondernemerschapscompetenties te verhogen binnen een steeds evoluerende markt”.

Daarnaast zet het tenderbeleid in op een alternatieve en innovatieve dienstverlening. Door de sterke versoepeling van de toegang tot gereglementeerde beroepen1 en het zelfstandig ondernemen2 stelt SYNTRA Vlaanderen zich de vraag hoe ondernemersvorming zo optimaal mogelijk kan georganiseerd worden.3 Het opzetten van proeftuinen kan daarbij extra ideeën genereren voor zowel gesloten als open calls bij de SYNTRA vzw’s als geregistreerde dienstverleners, waaronder opleidingsaanbieders, consultancybedrijven en expertisecentra.

In deze bijdrage wordt de beleidsmatige context van het actieplan geschetst en worden de doelstellingen van het tenderbeleid gedefinieerd. Iedere doelstelling gaat gepaard met mogelijke tenderacties.

  • 1. Afschaffing beroepsbekwaamheid voor gereglementeerde beroepen zoals brood -en banketbakker, kapper en schoonheidsspecialist. https://www.unizo.be/advies/de-vereiste-beroepskennis-voor-gereglementeerde-beroepen-afgeschaft-wat-betekent-dat-concreet
  • 2. Afschaffing attest basiskennis bedrijfsbeheer. https://www.unizo.be/advies/trefwoord/bedrijfsbeheer
  • 3. Rapport beleid en dienstverlening (SYNTRA Vlaanderen). ESF-project Ondernemersvorming in de 21ste eeuw. p.54

Beleidscontext

In de overgangsfase naar het Vlaams Agentschap voor Innovatie en Ondernemen (VLAIO)1 koppelt de afdeling regie ondernemersvorming het actieplan aan drie beleidskaders: de beleidsnota 2019-2024, Economie, Wetenschapsbeleid en Innovatie, het ‘platform levenslang leren’ (beleidsnota 2019-2024, Werk en Sociale Economie) en het strategisch project ‘innovatieve partnerschappen Jaarlijks Ondernemersplan 2020’.

Het departement Economie, Wetenschapsbeleid en Innovatie (EWI) focust op 6 brede projecten om met Vlaanderen tot de meest innovatieve regio’s en landen van de Europese Unie te behoren. Vier van deze transversale projecten hebben een rechtstreekse impact op de huidige tenderwerking. Dit zijn: lokaal ondernemerschap laten bloeien, succesvol ondernemen in de digitale samenleving, innovatie voor klimaatneutrale oplossingen in de industrie en duurzaam groeien dankzij een kennisgedreven circulaire economie.2

Het Vlaams Kabinet van Minister Hilde Crevits gaf SYNTRA Vlaanderen de opdracht een beleidsvisie uit te tekenen voor het (toekomstige) ‘platform levenslang leren’. Dit platform moet de beleidsdomeinen Werk, Onderwijs en Economie doen samenwerken, zodat een omslag kan gemaakt worden naar een “échte leercultuur” bij individuen, ondernemingen en kortgeschoolden. Ongeveer 80% van de Vlamingen tussen 25 en 65 jaar ziet immers geen nood aan bijscholing. Een toegankelijk, toekomstgericht en kwaliteitsvol opleidingsaanbod is met andere woorden nodig om het carrièrepad van ondernemers en KMO-medewerkers te versterken.3

De transversale doelstelling ‘partnerschappen in ondernemersvorming zijn uitgebreid in aantal en diversiteit’ vormt de basis van het strategisch project “innovatieve partnerschappen” en zit vervat in het Jaarlijks Ondernemersplan van SYNTRA Vlaanderen. Door de verschuiving naar een kenniseconomie en een toenemende complexiteit van de samenleving, gelden innovatieve partnerschappen als een belangrijke tool om de doelstellingen van de departementen EWI en WSE te realiseren.4

Onder innovatieve partnerschappen verstaan we het verenigen van verschillende stakeholders zoals opleidingsaanbieders, bedrijven en kenniscentra. De afdeling regie ondernemersvorming maakt een onderscheid tussen vier types van partnerschappen (=kennisdeling): (1) expertise verkrijgen bij het ontwerp van de tender, (2) co-creatie bij het opleidingscurriculum (toeleidingsacties, leerinhouden, didactiek en/of cursusmateriaal), (3) organisatie van stuurgroepvergaderingen tijdens de uitvoering van de overeenkomst (ter opvolging en evaluatie) en/of (4) het faciliteren van lerende netwerken als fase binnen de toegewezen opdracht.

  • 1. Door de opheffing van SYNTRA Vlaanderen worden de taken m.b.t. ondernemersvorming ingekanteld in VLAIO (Vlaams Regeerakkoord 2019-2024).
  • 2. Beleidsnota 2019-2024, Economie, Wetenschap en Innovatie.
  • 3. Beleidsnota 2019-2024, Werk en Sociale Economie.
  • 4. M. Ranga, H. Etzkowitz (2013). Triple Helix Systems: An Analytical Framework for Innovation Policy and Practice in the Knowledge Society. Industry & Higher Education, 27(4), 237–262.

Vertaling beleidsnota EWI en de strategieën levenslang leren in specifieke doelstellingen/thema’s

Het actieplan wordt gekenmerkt door volgende thema’s: 1) duaal opleiden, 2) ondernemerschap en ondernemerscompetenties, 3) leercultuur en 4) competentieprognoses.

1. Verbreden van de opleidingsmethodiek duaal leren naar KMO’s en zelfstandigen

Via de methodiek van duaal leren wordt een oplossing gezocht om bijscholing mogelijk te maken in alle fasen van iemands leven (=levenslang leren).1 Na de initiële opleiding tonen werkenden in het algemeen weinig bereidheid om zich bij te scholen. De leercultuur is eerder beperkt in Vlaanderen, zowel bij burgers als bedrijven. Door de opleidingsmethodiek te verbreden, wil SYNTRA Vlaanderen nagaan wat ‘werkplekleren’ voor ondernemers kan betekenen en hoe dit er kan uitzien in de praktijk.

Mogelijke actie binnen dit thema is de oproep “duaal opleiden voor ondernemers” die , na een doorlooptijd in 2019-2020, wordt geëvalueerd en geherlanceerd. De eerste tenderactie leverde het traject “Virtual Architecture”. Op de Conferentie Duaal Leren (11/02/2020) werd het duale leertraject voorgesteld als één van de twaalf concrete en innovatieve praktijken in Vlaanderen.

  • 1. Zie https://odin.syntravlaanderen.be/onderzoek-en-beleid/duaal-leren-en-levenslang-leren-het-hoger-onderwijs-de-heat-case

2. Inzetten op de bevordering van het ondernemerschap en het versterken van toekomstgerichte ondernemerscompetenties

Figuur 1. Entrecomp-kader Europese Commissie (2016)

“Zin voor initiatief en ondernemerschap” is één van de acht sleutelcompetenties voor levenslang leren, opgesteld door de Europese Commissie (2019).1 De Europese aanbevelingen zijn bedoeld als referentiewerk voor onderwijsinstanties en opleidingsaanbieders. Het raamwerk geeft een beeld van kerncompetenties die vandaag en in de toekomst nodig zijn. Via het model worden bovendien innovatieve leermethodieken, evaluatiemethodes en ondersteuning van docenten gepromoot voor de succesvolle ontwikkeling van competenties.

De Europese Commissie definieert ‘ondernemerscompetenties’ als “de capaciteit om opportuniteiten en ideeën om te zetten in meerwaarde voor anderen. Deze transformatie gebeurt op basis op van creativiteit, kritisch denken, probleemoplossing, initiatief nemen, doorzettingsvermogen en de mogelijkheid om samen te werken, met als einddoel projecten te beheren die cultureel, maatschappelijk en financieel een toegevoegde waarde zijn.”

  • 1. European Commission (2019). Key Competences for Lifelong Learning. p.13

De ondernemerscompetenties zijn verder afgebakend aan de hand van het model EntreComp1 (figuur 1), waarbij de leeruitkomsten opgedeeld zijn in verschillende niveaus (basis, gemiddeld, geavanceerd en expert).

  • 1. Europese Commissie, Joint Research Centra (2016). EntreComp: The Entrepreneurship Competence Framework. Geraadpleegd van https://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/bitstream/JRC101581/lfna27939enn.pdf

Mogelijke acties binnen dit thema kunnen bijvoorbeeld zijn:

  • Ontwikkeling van ondernemerscompetenties. Deze oproep is volledig geënt op het Entrecomp-raamwerk en integreert het reeds gepubliceerde bestek inzake ‘korte opleidingen financiële geletterdheid’. De oproep wordt in september 2020 gelanceerd.
  • Versnellen van ondernemerschap richting circulaire economie. De tenderactie is gericht op het businessmodel, de haalbaarheidsstudie en het financieel plan van ondernemers. Tijdens de uitvoering van de opdracht kan de indiener een partnerschap vormen met Vlaanderen Circulair en MVO Vlaanderen voor de uitbouw van het curriculum.
  • Generieke technologieën voor circulaire economie. Aan de hand van korte webinars (1h-2h) worden KMO’s gesensibiliseerd over de energiethema’s ‘koeling’, ‘transport’, ‘warmte/verwarming’ en ‘water’. Het agentschap VLAIO geeft daarbij als gastspreker extra duiding rond de ecologiepremie en de bijhorende uitbetalingsmodaliteiten. De deadline voor het indienen van een voorstel was 17 juli 2020.
  • Versterken van digitale geletterdheid bij ondernemers en KMO-medewerkers. Opleidingsverstrekkers worden gestimuleerd korte opleidingen te organiseren rond ‘veiligheid’, ‘communicatie en samenwerking’, ‘informatie en data’ en ‘probleemoplossend vermogen’, aan de hand van het Digital Competence Framework 2.0.
  • Starterssessies. Starters en (pre)starters wegwijs maken in het opstartproces en feedback geven over hun ondernemersidee.
  • Inschrijven op open aanbod. Korte opleidingen die innovaties stimuleren op het gebied van technologie, digitalisering en/of duurzaam ondernemen.

3. Het ontwikkelen van een leercultuur bij ondernemers en KMO-medewerkers

De OESO Skills Strategie voor Vlaanderen (2019) schuift het thema ‘leercultuur’ naar voor als onderdeel van levenslang leren. De achterliggende gedachte van de doelstelling om een leercultuur bij ondernemers en KMO-medewerkers te ontwikkelen, is tweeledig: (1) methodieken aanreiken om een leercultuur in de eigen onderneming te ontwikkelen zodat ook de leerbereidheid van werknemers verhoogt en (2) de ‘goesting’ om te leren doen stijgen door opleidingen en bijscholingen aantrekkelijker te maken. Om hiertoe te komen worden verschillende maatregelen voorgesteld1: lerenden moeten zich bewust zijn van hun eigen loopbaan en opleidingsnoden; opleidingsinstellingen moeten een visie op levenslang leren opnemen in hun businessmodellen; obstakels zoals gebrek aan tijd en de combinatie met het gezins -en privéleven moeten weggewerkt worden; verdere professionalisering van leerkrachten is nodig; curricula moeten in co-creatie tot stand komen en/of de leeromgeving moet uitgebreid worden met afstandsleren, e-learning.

  • 1. https://odin.syntravlaanderen.be/onderzoek-en-beleid/voor-u-gelezen-oeso-skills-strategy-diagnose-rapport

Mogelijke acties binnen dit thema kunnen zijn:

  • “Het leer-en innovatievermogen van KMO’s verhogen door het installeren van een duurzame, effectieve leercultuur als vaste waarde van de bedrijfscultuur” (publicatie: 27/01/2020). De tender werd afgestemd met WSE en hun toekomstige acties rond leercultuur. De gegunde opleidingsaanbieders zijn Humanya en SYNTRA Limburg.
  • “Digitale coach of expert E-leren die opleidingsaanbieders begeleidt in het ontwikkelen en uitwisselen van E-content”: advies -en opleidingsbureau Obelisk, in samenwerking met Multimedi, is op 19/05/2020 vastgelegd om het lerend netwerk te leiden.
  • E-leren als methodologische innovatie. Ontwerp en ontwikkeling op basis van een lerend netwerk met opleidingsaanbieders en coaching van het opleidings -en adviesbureau Obelisk, in samenwerking met Multimedi.”: zes tot 12 opleidingsaanbieders krijgen de kans een bestaand of nieuw opleidingstraject om te zetten naar E-content. Dit gebeurt in het kader van een lerend netwerk E-leren. De deadline voor het indienen van een voorstel was 13 juli 2020.
  • “Professionalisering van docenten”: de Europese Commissie ontwikkelde drie zelfscans1 voor leerkrachten primair/secundair onderwijs, docenten hogeschool/unief en professionele opleidingsverstrekkers. De tenderactie kan in dit raamwerk plaatsvinden.
  • 1. https://ec.europa.eu/jrc/en/digcompedu/self-assessment

4. Onderzoeken van competentienoden bij ondernemers en KMO-medewerkers

In de Skills Strategie voor Vlaanderen (2019) doet de OESO verschillende aanbevelingen om competenties beter te matchen met de arbeidsmarkt. De Europese instantie verwijst naar ‘het ondersteunen van de evaluatie van competentiebehoeften en competentieprognoses (‘skills forecasting’)’, ‘het onderwijssysteem beter laten inspelen op de veranderende vraag naar competenties’ en ‘de bevolking uitrusten met een evenwichtige competentieportefeuille’. Deze maatregelen spelen in op de wijzigende jobs die zich in verschillende sectoren zullen doorzetten en de impact van technologie, automatisering, duurzame economie en vergrijzing.1

  • 1. OESO (2019). OESO Skills Strategie Vlaanderen. Evaluatie en aanbevelingen. Managementsamenvatting. Geraadpleegd van https://www.oecd.org/skills/nationalskillsstrategies/OECD-Skills-Strategy-Flanders-Executive-Summary-Dutch.pdf

Mogelijke acties binnen dit thema kunnen zijn:

  • De competentieprognose voor de cluster ‘creatieve diensten en industrieën’ (2019) resulteerde in verschillende aanbevelingen. Op basis van de gedetecteerde competenties en concrete behoeftes is een opleidingstender gepubliceerd. De opdracht werd gegund aan Bnox BV. Daarbij ondertekenden het Cultuurloket, Flanders DC, Mediarte en SF Podiumkunsten een engagementsverklaring om de online opleidingsproducten (opdracht tender) te valideren en te promoten.

Conclusie

Samenvattend kunnen we zeggen dat levenslang leren de hoeksteen vormt binnen dit actieplan. Medio 2020 heeft dit geleid tot acht gerealiseerde acties, namelijk:

  • Opleidingsproducten op basis van de competentieprognose ‘creatieve diensten en industrieën’.
  • Hoe een leercultuur bevorderen binnen KMO’s?
  • Stimuleren en versnellen van ondernemerschap richting circulaire economie, energie-efficiëntie en hernieuwbare energieproductie (circulaire businessmodellen).
  • KMO’s sensibiliseren over generieke technologieën circulaire economie.
  • Versterken van digitale geletterdheid bij ondernemers en KMO-medewerkers.
  • Inschrijven op open aanbod. Korte opleidingen die innovaties stimuleren op het gebied van technologie, digitalisering en/of duurzaam ondernemen.
  • Digitale coach of expert E-leren die opleidingsaanbieders begeleidt in het ontwikkelen en uitwisselen van E-content
  • E-leren als methodologische innovatie. Ontwerp en ontwikkeling op basis van een lerend netwerk met opleidingsaanbieders en coaching van het opleidings -en adviesbureau Obelisk, in samenwerking met Multimedi.

Deze acties worden in het najaar geëvalueerd en voorgelegd aan de Raad van bestuur van SYNTRA Vlaanderen. Van zodra de overgang naar Vlaio is afgerond (ten laatste 1/01/2021), wordt het tenderbeleid herbekeken en valt het toekomstige actieplan onder de wettelijke en strategische krijtlijnen van het departement Economie, Wetenschap en Innovatie.

Was deze informatie nuttig?

Bedankt voor uw feedback!

Auteurs

SYNTRA Vlaanderen

Recente blogberichten