De case IdeaalDuaal: betere performantie door een open innovatiebenadering

Slotevent IdeaalDuaal (foto: The Beard Photography)

Het is zover: de winnaars van de tweede editie van de IdeaalDuaal zijn bekend! IdeaalDuaal is een wedstrijd waarin SYNTRA Vlaanderen op zoek gaat naar de meest innovatieve ideeën die leven bij talentvol Vlaanderen. IdeaalDuaal verbindt daarbij de opleidings- en bedrijfswereld om zo bij lerenden expertise en competenties op te bouwen die nodig zijn voor de toekomstige arbeidsmarkt. Wim Vanhaverbeke en Vickie Dekocker schreven er een case study over.

Bij IdeaalDuaal staat de sterkere en meer innovatieve samenwerking tussen de arbeidsmarkt en de opleidingswereld centraal, gestuurd en gestuwd door innovatieve ideeën van lerenden en mensen uit de bedrijfswereld. De wedstrijd illustreert daarmee het belang van een open innovatiebenadering in de governance van duaal leren en levenslang leren. Bij duaal leren wordt een opleidingstraject vormgegeven via een samenwerking tussen ondernemingen en opleidingsverstrekkers. Hoe kunnen we duaal leren en het leren van de toekomst verder vormgeven zodat het aangepast is aan de 21ste eeuw? In aanloop naar de nieuwe regering - die verkozen wordt in mei - vragen leerkrachten, directeurs, koepels en onderwijsvakbonden meer middelen voor onderwijs. Meer middelen lijkt voor veel maatschappelijke uitdagingen altijd een oplossing om betere resultaten te verwezenlijken, maar is dat wel zo? Kan het anders aanwenden van middelen geen soelaas bieden? Wat als de oplossing niet ligt in het financieel versterken van iedere partij afzonderlijk maar in verbinden van verschillende partners en mogelijkheden, waardoor nieuwe businessmodellen en dienstverlening kunnen ontstaan?

Cocreatiedagen IdeaalDuaal (foto: Dieder Claeys)

Wim Vanhaverbeke en Vickie Dekocker beschreven de case IdeaalDuaal. De volledige tekst kan u hier lezen. Ze illustreren op basis van deze case hoe nieuwe businessmodellen en dienstverlening tot stand kunnen komen vanuit een ecosysteembenadering en via open innovatie. Ze bespreken ook de uitdagingen die daarmee samengaan. Duaal leren is bij uitstek een innovatieve opleidingsmethode omdat het de opleidingsverstrekkers verbindt met de arbeidsmarkt en er voor de afstemming tussen opleidingswereld en arbeidsmarkt innovatieve technologie gebruikt kan worden. 

Opleidingsverstrekkers, bedrijven, overheid, start-ups, kenniscentra, etc. zijn in de laatste twee decennia, mede door de komst van de kenniseconomie,  steeds sterker met elkaar verbonden. Bedrijven hebben gespecialiseerde werkkrachten nodig, het onderwijssysteem wordt steeds belangrijker voor het aanleveren van kenniswerkers en nieuwe wetenschappelijke inzichten. Een gezonde economie is op haar beurt belangrijk om het dure onderwijs- en opleidingssysteem mee in stand te houden. Er is dus sprake van een netwerk van onderling afhankelijke partners waarbinnen nieuwe manieren van leren ontwikkeld moeten en kunnen worden. In het ecosysteem-denken bestaat de rol van de overheid in het opbouwen en versterken van de onderlinge relaties tussen deze verschillende spelers om continue vernieuwing te realiseren.

De case beschrijft het verloop van de wedstrijd IdeaalDuaal, waarbij aan deelnemers gevraagd wordt hoe duaal leren kan verbeterd worden, en het belang van een open innovatieperspectief bij het samenbrengen van verschillende partners voor het welslagen van de wedstrijd. De wedstrijd is inmiddels al aan haar tweede editie toe en de verschillende stappen in de wedstrijd (idee generatie/maturatie/incubatie alsook de keuze van de topics) zijn grondig verschillend in beide edities. Zowel het kiezen van het topic, de evaluatiecriteria voor verschillende selecties als de selecties zelf waren bij de tweede editie veel meer extern georiënteerd. De externe oriëntatie weerspiegelt zich in het aantal en de diversiteit van de externe partners, en in de toenemende mate van mede-eigenaarschap van die partners in de verschillende fases van de wedstrijd.  

Cocreatiedagen IdeaalDuaal (foto: Dieder Claeys)

Deze vorm van open innovatie biedt voordelen voor het overheidsagentschap dat minder mogelijkheden heeft om te innoveren op eigen houtje. De technologieën worden alsmaar duurder en complexer, de tijd om te innoveren wordt korter, en vaak kan een product of dienst alleen aan klanten verkocht worden als verschillende bedrijven samenwerken. Open innovatie wijst op die groeiende trend bij bedrijven om met verschillende partners in zogenaamde ecosystemen samen te innoveren. Deze partners zijn kleine bedrijven, start-ups, grote bedrijven met toegang tot een markt/klanten, technologiepartners en universiteiten. 

Het grootste voordeel van open innovatie is dat er via partnerschappen producten en dienstverlening in een veel kortere tijdspanne kunnen gerealiseerd worden dan een organisatie op zichzelf kan doen. Dit brengt uitdagingen met zich mee op het gebied van coördinatie tussen partners, afstemming van onderlinge belangen, en het effect op de interne organisatie van de betrokken organisaties, zoals de case IDeaalduaal illustreert en beschrijft. De coördinatie tussen partners verliep bijvoorbeeld via intentieverklaringen zodat de verwachtingen voor iedereen vooraf duidelijk waren. Ook de interne werking van het agentschap SYNTRA Vlaanderen werd grondig door elkaar geschud: men moest zich plots aanpassen aan externe technologische spelers en eindgebruikers die mee de dienstverlening prioriteerden.

Continu leren, met een snellere alternering, dringt zich op. Om aan die uitdaging te voldoen, zullen nieuwe dienstverlening en business modellen moeten ontwikkeld worden. Alleen via samenwerking tussen de verschillende maatschappelijke geledingen en via de toepassing van open innovatie zal men binnen de wereld van leren en opleiden deze uitdagingen kunnen aanpakken. Het komt er niet op neer dat het budget verhoogd moet worden, maar wel dat we anders moeten gaan denken over hoe het best geleerd kan worden in de huidige maatschappelijke en economische context.

Case IdeaalDuaal

- case_ideaalduaal.pdf
1.33 MB

Was deze informatie nuttig?

Bedankt voor uw feedback!

Auteurs

SYNTRA Vlaanderen