Hoe wordt de lerende samenleving gerealiseerd?

Figuur 1: Overzicht van uitdagingen en opdrachten

Op 12 Juni 2020 keurde de Vlaamse regering de conceptnota ‘de lerende samenleving’ goed. De conceptnota is gebaseerd op een ruime consultatie van stakeholders en experten (november 2019 tot maart 2020). De conceptnota omschrijft 4 uitdagingen en 10 opdrachten waar het partnerschap Levenslang Leren mee aan de slag zal gaan (zie figuur 1).  Die vier uitdagingen en 10 opdrachten dragen bij tot het doel van levenslang leren, namelijk dat iedere burger intrinsiek gemotiveerd en proactief met transities kan omgaan.

Naast de omschrijving van de vier uitdagingen en opdrachten werd in de conceptnota ‘de lerende samenleving’ ook aandacht besteed aan de manier waarop de opdrachten moeten vervuld worden. Voor de uitwerking van de opdrachten werd hiertoe een methode voor het actieplan beschreven.

Hoe realiseren?

1. Systemisch

Uit de gesprekken die aan de basis van de conceptnota liggen, komt vooreerst prominent naar voren dat alle stakeholders systemische veranderingen willen. Dat wil zeggen dat ongeveer alle gesprekpartners een aanpak ondersteunen waarin elk onderdeel wordt aangepakt, waarin iedereen zijn deel bijdraagt en bereid is aldus het geheel als systeem al lerend bij te sturen. Men gelooft niet in een te beperkte of selectieve aanpak van bepaalde onderdelen van een leersysteem. Als leren levensbreed gebeurt, dan valt de organisatie, wetgeving, financiering en promotie van deze leeractiviteiten niet exclusief onder de bevoegdheid van het beleidsdomein onderwijs. Zij vormen dan eveneens de verantwoordelijkheid van andere beleidsdomeinen, zoals cultuur, economie, sociale aangelegenheden, gezondheid en werk. In een succesvolle lerende samenleving is het cruciaal dat er voldoende consistentie bestaat in het beleid, de procedures en gehanteerde standaarden van de verschillende betrokken overheidsactoren.

Een systemische verandering - die alle componenten van het leersysteem beïnvloedt - is nodig. Want, als één component niet bijdraagt, dan faalt het hele systeem. Als scholen en universiteiten bijvoorbeeld opleidingen aanbieden die niet aansluiten op de behoeften van bedrijven, dan levert het hele systeem geen concurrentievoordeel op voor het land. Of, in een ander voorbeeld, als individuen een nieuwe vaardigheid willen verwerven, bijvoorbeeld digitale vaardigheden, maar geen cursus kunnen volgen die past bij het schema van werkende personen, dan is dit suboptimaal.

2. Screening van de regelgeving

Een tweede belangrijk principe opgenomen in de conceptnota is het screenen van de regelgeving met als doel verbeteringen te identificeren in functie van het realiseren van levenslang leren voor elke burger. Volgens dit tweede principe zal er in het licht van de conceptnota ‘de lerende samenleving’ een analyse gemaakt worden van de huidige regelgeving, inclusief bestaande instrumenten. In navolging van de Europese commissie bij het opstellen van de Green deal zal vooral gekeken worden naar welke zaken belemmerend (hindernissen) of net versterkend (hefbomen) werken voor individuen, ondernemingen en opleidingsverstrekkers. Dit moet resulteren in een lijst van nieuwe, te hervormen of stop te zetten regelgeving. Op basis daarvan kan het partnerschap Levenslang Leren nieuwe regelgeving, acties en formules uitwerken in samenwerking met het veld.

3. Targeted consultation

Een laatste piste is het betrekken van stakeholders en experten op basis van targeted consultation conform de aanpak van better policy van de Europese Commissie. In tegenstelling tot een brede consultatie van alle stakeholders voor alle opdrachten wordt daarbij gefocust op enkele stakeholders en experten die relevant zijn voor de desbetreffende opdracht (= targeted). Het doel van die aanpak is om de besluitvorming open en transparant te maken en belanghebbenden te betrekken tijdens het hele beleids- en wetgevingsproces. Een mogelijkheid hierbij is het gebruik van customer journeys bij het opstellen en optimaliseren van beleid. Een zogenoemde ‘reis’ omvat het traject en alle contactpunten tussen een consument (= de burger) en een merk, product of dienst. Hierdoor kunnen beleidsmaatregelen worden uitgedacht met inzicht in de zogeheten knooppunten, cruciale contactpunten van de burger om van beleidsmaatregelen gebruik te maken. Een dergelijke aanpak maakt het ook mogelijk om inzicht te hebben in de ervaring van die beslissingsmomenten: worden ze als negatief of positief ervaren?

Komende maanden worden alle stakeholders gecontacteerd om hieraan mee te werken.

Was deze informatie nuttig?

Bedankt voor uw feedback!

Auteurs

SYNTRA Vlaanderen

Recente blogberichten