Over beroepsonderwijs en -opleiding tijdens/na corona. Voor u gelezen: OECD Policy brief - VET in a time of crisis: Building foundations for resilient vocational education and training systems

Heel recent publiceerde de OESO een nota over de impact van de coronacrisis op VET-systemen, en over de manier waarop VET-systemen reageren op die crisis. De nota eindigt met aanbevelingen waarop overheden zich kunnen baseren om het VET-systeem van de toekomst vorm te geven. We vatten de nota voor u samen.

Inleiding

De coronacrisis heeft een bijzonder grote impact op VET-systemen (Vocational Education and Training, of: beroepsonderwijs en -opleiding). Door de sluiting van scholen en ondernemingen draait of draaide werkplekleren in veel OESO-landen bijvoorbeeld op een lager pitje. Deze nota beklemtoont dat de coronacrisis zonder enige twijfel uitdagingen met zich meebrengt voor VET-systemen, maar ook kan leiden tot vooruitgang, op voorwaarde dat de juiste keuzes worden gemaakt. Sterkere en meer veerkrachtige VET-systemen kunnen dan het resultaat zijn.

Impact van de coronacrisis op VET-systemen

Omwille van het coronavirus wordt in veel landen niet langer les gegeven binnen de muren van de school. In België komt daar vanaf 18 mei 2020 verandering in voor een deel van de leerlingen.1 Lessen op de schoolbanken werden snel vervangen door online lessen. Maar de situatie is complexer voor werkplekleren, inclusief duaal leren. Volgens de nota zijn daar twee redenen voor:

  1. Het coronavirus zorgt voor een sterke verstoring van VET: scholen en ondernemingen zijn toe of moeten hun werking aanpassen, waardoor sommige facetten van een VET-opleiding niet meer aan bod kunnen komen. Praktijkgerichte vakken of leerstof waarvoor speciale uitrusting nodig is, kunnen niet of moeilijk via afstandsleren aangebracht worden. Omwille van veiligheids- en gezondheidsrisico’s moeten leerlingen bovendien bepaalde taken vermijden.
  2. Door het coronavirus vermindert het aantal leerwerkplekken sterk: het coronavirus treft sommige sectoren bijzonder hard, zoals de horeca en het toerisme. Daardoor moet er bespaard worden, of is de toekomst minstens onzeker. En dat heeft als gevolg dat er minder beschikbare mentoren en minder leerwerkplekken zijn, maar ook minder kan geïnvesteerd worden in de opleiding van leerlingen.
  • 1. Sommige opleidingsverstrekkers draaien al een dag proef op 15 mei.

Hoe bieden VET-systemen antwoord op de coronacrisis?

VET-systemen hebben steun nodig om de coronacrisis en de gevolgen ervan, te boven te komen. De nota vermeldt een aantal goede praktijken, die momenteel al in sommige landen gehanteerd worden:

  • Toenemend gebruik van online en virtuele platformen: via digitale weg kunnen opleidingsverstrekkers en ondernemingen leerinhoud tot bij de leerlingen brengen. Sommige private instanties geven ook gratis toegang tot hun online lessenpakket.
  • Onderbreking of verschuiving van de opleiding: soms is leren via afstandsonderwijs moeilijk. Het kan dan aangewezen zijn om de opleiding tijdelijk te onderbreken of de geplande termijn te verschuiven, zonder dat dit negatieve financiële of andere gevolgen heeft voor de betrokkenen.
  • Steun aan ondernemingen die duale leerlingen blijven opleiden: waar mogelijk, moeten leerlingen in contact kunnen blijven met hun leerwerkplek, bijvoorbeeld door aan telewerk te doen. Bedrijven die dergelijke oplossingen aanbieden, kunnen financiële steun krijgen.
  • Leren bij de opleidingsverstrekker in plaats van de onderneming: er kunnen alternatieve opleidingen bij opleidingsverstrekkers voorzien worden, daar waar leren bij ondernemingen niet meer mogelijk is.
  • Flexibele beoordeling van vaardigheden en toekenning van kwalificaties: sommige werknemers moeten opnieuw opgeleid worden zodat ze matchen met een veranderde arbeidsmarkt. Leerlingen die hun opleiding niet kunnen afwerken door de coronacrisis, moeten de kans krijgen om toch de gewenste kwalificaties te bekomen. Het kan nodig zijn om de gangbare manieren van beoordelen opnieuw te bekijken. Mogelijke stappen daarin zijn het erkennen van eerdere leerervaringen; het inrichten van “fasttrack” (ingekorte) licenties; het opnieuw opleiden van werknemers; het informeren, communiceren met en betrekken van lerenden, opleidingsverstrekkers en sociale partners; en het investeren in VET.

Acties die we vandaag kunnen nemen om sterke en veerkrachtige VET-systemen uit te bouwen in de toekomst

De OESO-nota wil dat landen de coronacrisis aangrijpen als een kans om hun VET-systeem te verbeteren. Daartoe moeten ze het volgende doen:

  • Werkgevers en vakbonden betrekken;
  • Anticiperen op een veranderende en veranderde arbeidsmarkt, waarin digitalisering een centrale rol speelt;
  • Financiële steun voorzien voor VETsystemen en lerenden, zodat ook opleiding verstrekt wordt in toekomstbestendige sectoren en beroepen;
  • Digitale tools gebruiken, zoals augmented en virtual reality;
  • Beleid en regelgeving onder de loep nemen inzake het toekennen van microcredentials en digitale badges;
  • Garanderen dat VETprogramma’s ook aandacht hebben voor digitale, socio-emotionele en andere fundamentele vaardigheden, die lerenden veerkrachtig maken;
  • Bijzondere aandacht besteden aan kwetsbare groepen en
  • Ervoor zorgen dat er een pool is en blijft aan hooggekwalificeerde VETleerkrachten en trainers.

Was deze informatie nuttig?

Bedankt voor uw feedback!

Auteurs

SYNTRA Vlaanderen

Recente blogberichten