SYNTRA Vlaanderen onderzoekt skills van de toekomst voor creatieve sector - update

Net als in andere sectoren ondergaan ook de jobs in de creatieve sector grondige veranderingen. Om ondernemers, freelancers en kleine organisaties in de sector gericht te kunnen ondersteunen om op die veranderingen in te spelen, bundelden SYNTRA Vlaanderen, Flanders DC, Cultuurloket, Mediarte en het Sociaal Fonds Podiumkunsten de krachten. Een studie, waarbij meer dan dertig ondernemers, bedrijven en organisaties geïnterviewd werden, leverde zes prioriteiten op voor toekomstgerichte competentieontwikkeling in de creatieve sector. 

De creatieve sector in Vlaanderen omvat een rijke variatie aan activiteiten, organisaties en bedrijven. SYNTRA Vlaanderen nodigde daarom vier sleutelorganisaties in de creatieve sector uit om samen te onderzoeken welke nieuwe competentienoden de veranderingen met zich meebrengen. Concreet gaat het om Flanders DC vzw, dat in opdracht van de Vlaamse overheid creatieve ondernemers ondersteunt bij de start, groei of professionele uitbouw van hun onderneming; Cultuurloket vzw, dat vooral zakelijke ondersteuning biedt aan creatievelingen; Mediarte, het Sociaal Fonds van de audiovisuele sector en de filmproductie in België; en het Sociaal Fonds Podiumkunsten.

Hoe groot de verschillen tussen mode, design, audiovisuele producties en podiumkunsten - om slechts enkele segmenten te noemen- soms ook zijn, toch staan ze duidelijk voor enkele gemeenschappelijke uitdagingen. Net als andere sectoren worden ze geconfronteerd met digitalisering, met veranderende verwachtingen bij klanten en publiek en met duurzaamheidsvraagstukken.

De studie, die uitgevoerd werd door het Gentse onderzoeksbureau Mpiris aan de hand van meer dan 30 diepte-interviews, schoof zes prioriteiten naar voren inzake nieuwe kennis en vaardigheden en concrete behoeften van ondernemers, freelancers en medewerkers van kleinere organisaties:

  • Strategieën voor het vermarkten van online consumptie;
  • Online marketing en verkoop;
  • Het maken van social media video’s;
  • Crowdfunding voor creatieve en artistieke context;
  • Segmentering van release en distributiekanalen voor audiovisuele content;
  • De configuratie en bediening van digitale podiumtechnieken.

Strategieën voor het vermarkten van online consumptie

Creatieve en artistieke content wordt steeds meer online geconsumeerd. Wie enkel offline-consumeerbare content genereert, of enkel de offline consumptie weet te verzilveren, mist dus een belangrijke potentiële inkomstenbron. Bedrijfsleiders, freelancers en alle strategische medewerkers in de creatieve sector, moeten weten hoe ook online inkomsten gegenereerd kunnen worden. Kennis over mogelijke verdienmodellen, over welke strategieën best aansluiten op hun product(en) en doelgroepen, alsook over te verwachten rendementen, zijn vandaag onontbeerlijk.

Online marketing en verkoop

De must om online aanwezig te zijn is niet nieuw, maar blijft aan belang winnen. Het toenemende aanbod en de evoluerende populariteit van bepaalde media maken dat dit domein constant in ontwikkeling is. Digital storytelling, het inzetten van influencers, het optimaliseren van het doelgericht en gepersonaliseerd bereiken van klanten, zijn competenties die men moet beheersen om zich met succes te onderscheiden in de massa van impulsen en informatie die ons overspoelt.

Het maken van social media video’s

Televisiemakers alsook anderen uit de artistieke en creatieve sector ervaren dagelijks dat het maken van audiovisuele content voor de ‘vluchtige’ sociale media andere inhoudelijke en vormelijke eisen stelt dan de traditionele media, zoals lineaire tv. Door zich de do’s en don’ts voor sociale media video’s eigen te maken, en te leren hoe, en met welke tools, men dergelijke video’s van A tot Z kan produceren, kan men ook online consumptie generen. Bovendien kan men er ook de offline content mee promoten. Het beheersen van deze vaardigheden levert zeker voordelen op.

Crowdfunding voor creatieve en artistieke context

Crowdfunding werd mogelijk dankzij de toenemende digitalisering. Het bestaat al een tiental jaren, maar Vlaanderen is bezig aan een inhaalbeweging. Crowdfunding biedt alternatieve financieringsmogelijkheden voor creatieve projecten en ideeën waarvoor de klassieke financieringskanalen geen, of onvoldoende middelen, verschaffen. Het is echter geen toveroplossing. Succes hangt samen met een stevige basiskennis over formules, platformen en  het opzetten en plannen van campagnes.

Segmentering van release- en distributiekanalen voor audiovisuele content

In het audiovisuele segment winnen nieuwe release- en distributiemogelijkheden aan belang. Denk maar aan formules als preview, on demand, review en de opkomst van steeds meer (niche)streamingkanalen. Ze brengen nieuwe financieringsmodellen en tegelijk kansen om het traditionele windows-systeem te vervangen. Met dat laatste wordt verwezen naar het traditionele distributiemodel voor audiovisuele content, in het bijzonder film. Dit onderscheidde verschillende distributiekanalen die achtereenvolgens en voor een bepaalde periode (window) werden benut, en elk hun eigen bijdrage leverden tot de financiering van de film. Als opeenvolgende windows golden typisch: de bioscoop, de homevideo of dvd, betaaltelevisie en free-to-air tv. 
De nieuwe release-en distributiemogelijkheden vragen om een kennisgedreven strategie om de exponentiële groei aan distributiemodaliteiten slim te benutten.

Configuratie en bediening van digitale podiumtechnieken

Tot slot vragen de podiumtechnieken, die meer en meer digitaal en geautomatiseerd zijn, een set nieuwe competenties. Podiumtechniekers die de configuratie- en bedieningsprincipes van de genetwerkte systemen voor licht, geluid, beeld en decor niet beheersen, dreigen uit de markt te vallen. Bijscholing voor technici in conventionele technieken wordt dus een must, zeker omdat de nieuwe technieken vaak geïntegreerd moeten worden in de oudere technologie.

Conclusie van het onderzoek

Uit de meer dan dertig diepte-interviews blijkt duidelijk dat het niet vertrouwd zijn met elk van deze vaardigheden, een struikelblok is om succesvol te kunnen inspelen op de veranderingen waarmee organisaties en ondernemingen nu geconfronteerd worden. SYNTRA Vlaanderen wil de creatieve sector daarom stimuleren en faciliteren om - op basis van deze door onderzoek onderbouwde competentiebehoeften - samen te werken. Gezamenlijke initiatieven die ‘sneller, efficiënter en effectiever’ de nodige competentie-ontwikkeling realiseren, zijn een win-win voor alle partijen, zeker in een creatieve sector waar besparingen nooit veraf zijn. 

En… Actie!

Om de Vlaamse creatieve ondernemingen te helpen bij hun competentieontwikkeling, bundelden de genoemde organisaties in 2020 opnieuw de krachten. Midden mei lanceerde SYNTRA Vlaanderen in samenwerking met Flanders DC, het Cultuurloket, Mediarte en het Sociaal Fonds Podiumkunsten de online lessenreeks ‘Digitaal ondernemen in de creatieve sector’. De lessenreeks focust op twee van de zes genoemde toekomstcompetenties, met name ‘Strategieën voor het vermarkten van online consumptie’ en ‘Online marketing en verkoop’.

De lessenreeks wordt gratis ter beschikking gesteld via een Facebook learning group en via een YouTube-kanaal. 

Expert digital business Clo Willaerts zorgt naast de video’s ook voor extra tips en toolkits bij elke leermodule. Interessant is dat elk lid van de learning group eigen vragen in de groep kan gooien, en dat andere professionals helpen op basis van hun eigen ervaringen. 

Een breed bereik

De online lessenreeks kan een succes worden genoemd. De Facebook-groep telt ongeveer duizend leden. Op het Youtube-kanaal werden de video’s al bijna 2000 keer bekeken. Het aantal weergaves per video leert dat de video’s over ‘verdienen op de digitale markt’ het meest interesse wekken.

Uit een poll blijkt dat dit - door de Vlaamse overheid gesteunde - initiatief ook de juiste doelgroep bereikt. De meerderheid van de leden van de Facebookgroep-groep is zelfstandig en actief in meerdere creatieve sectoren, zoals bij voorbeeld muziek, audiovisuele sector, communicatie, PR en reclame, beeldende kunsten, podiumkunsten en design en erfgoed. 

Kritische succesfactoren

Hoewel de impact van het leermateriaal op de persoonlijke loopbanen van de doelgroep altijd voor een stuk een vraagteken zal blijven, menen we dat het grote bereik wel bewijst dat de inhoud en vorm goed zitten. We schrijven dit toe aan die vier fundamentele keuzes die het project kenmerken:

  • Voorafgaandelijke behoefteanalyse: De onderwerpen van de lessenreeks werden bepaald via onderzoek. Dit bracht de noden van de sector systematisch in kaart bracht;
  • Een laagdrempelig aanbod: De keuze voor een Facebook-groep en een YouTube-kanaal was een schot in de roos.. Door korte video’s aan te bieden die gebruikers op eigen tempo kunnen volgen, wanneer ze tijd hebben, werd de drempel nog meer verlaagd waardoor we publiek hebben kunnen bereiken dat wellicht anders geen vormingsengagement was aangegaan.
  • Nadruk op informeel leren: dit project leunt heel sterk aan bij de leefwereld van de kleine ondernemer die moeilijk tot formele competentieontwikkeling komt. Wat ontzettend interessant is, is dat er zich een community vormt waarin leden elkaar spontaan helpen, tips geven of kennis delen.
  • Samenwerking: Het project is het resultaat van een samenwerking tussen allerlei organisaties die elk vanuit hun eigen invalshoek de ontwikkeling van het leermateriaal hebben versterkt. Elk speelde bovendien een rol in het bekend maken van het aanbod. 

Meer informatie?

In dit document vindt u een meer gedetailleerde toelichting bij de besproken skills.

Detailoverzicht van skills

- focusgebieden_creatieve_industrieen_en_diensten_.pdf
0.84 MB

Was deze informatie nuttig?

Bedankt voor uw feedback!

Auteurs

SYNTRA Vlaanderen

Recente blogberichten